มะขามแขก ยืนหนึ่งเรื่องการระบาย

สมุนไพร คุณค่าจากธรรมชาติที่ช่วยทั้งการรักษา ป้องกันและส่งเสริมสุขภาพ ตอบโจทย์ที่หลายคนเริ่มหลีกหนีวัตถุสังเคราะห์ทางเคมีแล้วกลับไปมองหาสิ่งดี ๆ ที่เป็นคุณค่าจากธรรมชาติ ซึ่งหากกล่าวถึงสมุนไพรบนโลกนี้มีนานาชนิดที่ออกฤทธิ์ผลลัพธ์ในเชิงแตกต่างกัน โดยคลับฟิตเน่จะขอหยิบยกสมุนไพรธรรมชาติหนึ่งในตัวช่วยสำคัญที่ยืนหนึ่งในเรื่องของการดูแลสุขภาพการระบาย กับคุณค่ามหัศจรรย์จาก มะขามแขก มาฝากกันนะคะ…

มะขามแขก ชื่อสามัญ Alexandria senna, Alexandrian senna, Indian senna, Tinnevelly senna ชื่อวิทยาศาสตร์ Senna alexandrina P. Miller ซึ่งปัจจุบันมีการนำมะขามแขกมาแปรรูป ไม่ว่าจะเป็น ยาระบายมะขามแขก มะขามแขกแคปซูล ยาชงสมุนไพรมะขามแขก โดยส่วนที่นิยมนำมาใช้เป็นยาสมุนไพร ได้แก่ ใบมะขามแขกแห้งและฝักมะขามแขกแห้งที่มีอายุในช่วง 1 เดือนครึ่ง ซึ่งสรรพคุณมะขามแขกโดดเด่นในเรื่องของการระบาย เนื่องจากในมะขามแขกมีสารเซนโนไซด์เอและบี ที่เมื่อทานเข้าไปแล้ว จุลินทรีย์ในร่างกายจะเปลี่ยนสารทั้งสองนี้ให้เป็นสารแอนทราควิโนน (Anthraquinones) ซึ่งมีส่วนช่วยกระตุ้นทำให้ลำใส้เกิดการบีบตัว และค่อย ๆ ขับถ่ายออกมาในที่สุดมะขามแขก  ชื่อสามัญ Alexandria senna, Alexandrian senna, Indian senna, Tinnevelly senna ชื่อวิทยาศาสตร์ Senna alexandrina P. Miller ซึ่งปัจจุบันมีการนำมะขามแขกมาแปรรูป ไม่ว่าจะเป็น ยาระบายมะขามแขก มะขามแขกแคปซูล ยาชงสมุนไพรมะขามแขก โดยส่วนที่นิยมนำมาใช้เป็นยาสมุนไพร ได้แก่ ใบมะขามแขกแห้งและฝักมะขามแขกแห้งที่มีอายุในช่วง 1 เดือนครึ่ง ซึ่งสรรพคุณมะขามแขกโดดเด่นในเรื่องของการระบาย เนื่องจากในมะขามแขกมีสารเซนโนไซด์เอและบี ที่เมื่อทานเข้าไปแล้ว จุลินทรีย์ในร่างกายจะเปลี่ยนสารทั้งสองนี้ให้เป็นสารแอนทราควิโนน (Anthraquinones) ซึ่งมีส่วนช่วยกระตุ้นทำให้ลำใส้เกิดการบีบตัว และค่อย ๆ ขับถ่ายออกมาในที่สุด

ทำไมการระบายหรือการขับถ่ายจึงสำคัญ?

เมื่อพูดถึงมะขามแขก ที่มีสรรพคุณช่วยในการระบาย หากไม่พูดถึงความสำคัญของการระบายก็คงจะไม่ได้ เพราะการระบายถือเป็นหนึ่งในสิ่งสำคัญของการดูแลสุขภาพ เนื่องจากกระบวนการในร่างกายของคนเราต้องมีการหมุนเวียน กากของเสียจะต้องมีการขับถ่ายออกมาเพื่อรักษาสมดุลของระบบ ซึ่งหากการขับถ่ายไม่เป็นปกติย่อมกระทบต่อสุขภาพร่างกายโดยรวม ไม่ว่าจะเป็นสารพิษสะสมในร่างกาย นำไปสู่การแพร่กระจายของเชื้อโรค เมื่อไม่ขับถ่ายร่างกายก็จะดูดซึมน้ำจากกากหรืออุจจาระกลับเข้าไปใหม่ ก่อให้เกิดอาการอักเสบภายใน รวมทั้งระบบภูมิคุ้มกันร่างกายก็จะทำงานหนักขึ้น นอกจากนี้ยังเสี่ยงกับโรคผนังลำไส้อักเสบ ติดเชื้ออีกด้วย รวมไปถึงมีกลิ่นปากกลิ่นตัว สิวขึ้น อันเกิดจากเลือดที่ไม่สะอาดนั่นเอง

ดังนั้น การดูแลระบบขับถ่ายจึงเป็นสิ่งสำคัญ ยาระบายมะขามแขกจึงเป็นที่นิยมในทุกเพศทุกวัย และนอกจากนี้สรรพคุณมะขามแขก ยังมีคุณค่าทางยาอีกหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น

  • ช่วยถ่ายพิษไข้ (ใบมะขามแขก, ฝักมะขามแขก)
  • ช่วยถ่ายพิษเสมหะ (ใบมะขามแขก)
  • ช่วยแก้อาการสะอึก (ใบมะขามแขก)
  • ช่วยขับลมในลำไส้ (ใบมะขามแขก, ฝักมะขามแขก)
  • ช่วยแก้ริดสีดวงทวาร (ใบมะขามแขก, ฝักมะขามแขก)
  • ใบใช้เป็นยาถ่ายพยาธิ (ใบมะขามแขก)
  • ช่วยถ่ายโรคบุรุษ (ใบมะขามแขก)
  • ช่วยถ่ายน้ำเหลือง (ใบมะขามแขก)
  • ช่วยลดอาการบวมน้ำ (ใบมะขามแขก)

อย่างไรก็ตามการแม้ว่าสรรพคุณมะขามแขกจะมีประโยชน์มากมาย โดยเฉพาะในด้านการระบาย และสะดวก ง่าย ในการหาซื้อยาระบายมะขามแขกได้ตามท้องตลาด ทั้งในรูปแบบมะขามแขกแคปซูล ยาชงสมุนไพรมะขามแขก หรือมะขามแขกสกัด ซึ่งก็ต้องเลือกดูและศึกษาข้อมูลประกอบการใช้ให้ละเอียดถี่ถ้วน โดยเฉพาะที่มาที่ไปและความน่าเชื่อถือของผู้ผลิต และผลข้างเคียงต่าง ๆ หากใช้ในปริมาณที่เกินพอดี เพื่อความปลอดภัยกับสุขภาพร่างกายของเรานะคะ